વેપાર વિમાસણ: કેરિયરમાં આવું બને ત્યારે શું બનવું?

તે દિવસે પણ માઈકલ દરરોજની જેમ જોબ કરવા માટે ઓફિસે જવા તૈયાર થઇ ગયો. પોતાના ખાસ ક્લાયન્ટ(ગ્રાહક) સાથે લંચ-મિટિંગ નક્કી કરી હોવાથી ઈમ્પ્રેસન જમાવવા તેણે નોર્ડસ્ટોર્મનો કોટ પણ ચઢાવ્યો.

ઓફિસે આવી મિટિંગની ખાસ તૈયારી કરી. ફાઈલ્સ બરોબર ચેક કરી. જરૂરી એવા ઈ-મેઈલ્સ પણ વાંચી જવાબ આપી દીધાં અને થોડી જ મિનીટો પહેલા બનેલા સમાચારોની હેડલાઈન્સ પર ઉડતી નજર નાખી પછી પેન્ડીંગ લાગતા બીજા અન્ય કામો પણ આટોપી લીધા.

તે દરમિયાન બોસનો માત્ર એક લાઈનનો મેસેજ પણ વાંચી લીધો. “માઈકલ, બપોરે મિટિંગ બાદ જસ્ટ થોડી વાર માટે મળજે.”

ને પછી બપોરે નિયત સમયે ગ્રાહક સાથે નજીકની રેસ્ટોરન્ટમાં જમવા-મળવા માટે આવી ગયો. દિલ દઈને પોતાના રેગ્યુલર ગ્રાહક સાથે નવી ‘ડીલ’ ફિક્સ પણ કરી લીધી. ‘બોસને બીજું જોઈએ પણ શું? એમને ખુશી મળે અને મને મારું કમિશન….બસ.’

આવો વિચાર કરી ખુશ થતો પોતાના જોબ-બ્લોકમાં પાછો વળી ગયો. ને થોડી જ મિનીટોમાં પેલી એક-લાઈનના મેસેજને માન આપવા બોસ-બહેનની સામે પણ આવી ગયો.

માઈકલ! આવું કેમ થાય છે?…આ બિઝનેસની હવામાં આવી વાઈરલ અસર કેમ વધતી જાય છે?…આપણા પાછલાં ૨-૩ મહિનાનો સેલ્સ આંક પણ જરા શરમજનક આવ્યો છે, નહિ?… સાલું કાંઈ સમજણ નથી પડતી, ખરુને? – બોસ ઉવાચ.

પોતાના બોસને આર્થિક પ્રશ્નોની ચર્ચા કોઈ પણ સમયે ઉપડે એ કોઈ નવી વાત ન હતી. પણ જ્યારે જ્યારે આવી ચર્ચા થતી ત્યારે આખો સ્ટાફ સામે બેસતો પણ આજે પોતે એકલો? એવી શું ગંભીર વાત થઇ છે કે…

– માઈકલ પોતાની રીતે બોસના થોડાં આર્થિક પ્રશ્નોને હવામાં નાખી વિચારે ચઢી ગયો. ત્યાં અચાનક તેના HR Manager ના કેબિનમાં પ્રવેશથી સેકન્ડ્સમાં ધ્યાનભંગ પણ થઇ ગયું. હાથમાં બ્રાઉન બોક્સ હોવાથી ડીલ ફિક્સ કરવાની ખુશીમાં કોઈક ગિફ્ટ મળશે એવી આશાથી માઈકલ મનોમન ચુપ રહ્યો.  

બોસે હવે આર્થિક સાથે થોડી સામાજિક સમસ્યાઓ પણ ઉમેરીને વાતનો મૂળ ખોલ્યો… “માઈકલ! કંપનીના થોડાં વધુ સારા ભવિષ્ય માટે અમે પૂરદર્દ નિર્ણય લીધો છે કે…….હમણાં જ તમને કંપનીમાંથી છુટ્ટા કરવામાં આવે છે. આ બ્રાઉન-બોક્સમાં તમે તમારી દરેક વસ્તુઓ બાંધી લઇ જઈ શકો છો.”

ડેડીકેશનની હોંશ, કમિશનનો જોશ, પ્રમોશનનાં પોઝ પર કાચી સેકન્ડ્સમાં જાણે કોશ ફરી વળ્યો…..બધુંયે ટાંય-ટાંય ફીશ. તે ઘડીએ તો હજુ બપોરના ૨:૩૦ થયા હશે. પણ આ માઈકલભાઈના ત્યારે સાચેસાચ બાર વાગી ગયા હતા.

આટલા વહેલા ઘરે પહોંચી પોતાની બૈરીને શું મોં બતાવવું? બચ્ચે લોગને શું જવાબ આપવો? એ જ કે પોતાની માનસિક કાબેલિયત પર વિશ્વાસ રાખતો શખ્શ હાથમાં પાણીચું લઈને આવ્યો છે?

માઈકલના મનમાં શું થયું હશે? તે સાંજે તેની પત્ની મેરી રૂથ પર શું વીતી હશે? એ બંને એ શું છોડ્યું હશે? શું તરછોડ્યું હશેને પછી તેમના હાથે શું આવ્યું હશે? ને આખરે એમણે શું મેળવ્યું હશે?….

આ શું કામ?…શાં માટે?…કેમ આમ? જેવી સેંકડો ઘટનાઓને જાણીને, માનીને, સમજીને એક ૩૫ વર્ષિય અલગારી અમેરિકન વેપારી-મુસાફર ૨૫ ચુનિંદા વેપારીઓની વાર્તાઓ લઇ એક પુસ્તક રૂપે લઈને ‘જસ્ટ’ આવ્યો છે.

જેની વાત પુસ્તક પ્રિસ્ક્રિપ્શન સ્વરૂપે હવે પછીની પોસ્ટમાં જાણવા મળશે.  

વેપાર પચ્ચીસી: ‘બોઝ’ભાઈની બોજ ભરેલી બંગ કહાની …

ટેન્શનના બોજથી લદાયેલા બંગાળી બાબુ વીર વિક્રમજીત બોઝે દરરોજની જેમ ઓફિસેથી નીકળતી વખતે જોબના નામના વેતાળને ખભે ઉચકી આજે ટ્રામને બદલે કોલકાતા-મેટ્રોથી ઘરની તરફ જવા રસ્તો પકડ્યો.

કારણકે ‘મમતા’થી ભરેલી રેલીના કારણે શહેરની બસ અને ટ્રામ સેવાઓ સાંજ પડતા પહેલા જ ઠપ્પ થઇ ચુકી હતી. રસ્તો સહેલાઈથી નીકળી જાય એ માટે વેતાળે વિક્રમજીતને આજે પણ ફરીથી નવી કહાની સંભળાવવાનું નક્કી કર્યું.

આ ‘કહાની’ પેલી વિદ્યા(બાલન)ની ન હતી. પણ…કહેવાતા વીરને જોબથી વેપારની તરફ વાળવાની એક નાનકડી વિદ્યા મળે એ માટેની કોશિશ માત્ર. કેમકે વેતાળ પણ હવે આ વિરલા સાથે દરરોજ સવારની સાડા સાતથી મોડી સાંજના સાડા સાત વાગ્યા સુધીની સાડાબારીથી કંટાળી ગયો હતો. તેને પણ હવે કોઈ સારો ટેકો જોઈતો હતો.

લિસન વિકી! તારી આ વધુ પડતી વિદ્યાને કારણે મને તારા સાચા જવાબોથી બહુ જ તકલીફ પડતી રહે છે. માટે ખાસ વિનંતી કરું છું કે… આજે તને જે વાર્તા કહેવાનો છું એમાં મારી ખરી કસોટી છે. તેનો ખોટો જવાબ આપી મને હવે મુક્ત કર. –વેતાળે પરસેવો લૂછતાં-લૂછતાં કહ્યું..   

હે દોસ્ત વેતાળ! ને જો આ બાબુમોશાય તને સાચો જવાબ જ આપી શક્યો તો?!?!?”- વિક્રમજીતે તેના બંગ અંદાઝમાં બણગો ફૂંક્યો.

તો પછી સમજી જાજે કે હું કાયમ માટે તારી પીઠ પર ચીટકી રહીશ. ને આખી ઝિંદગી તને મારો બોજ લઈને ફરવું પડશે.” – વેતાળે ચિંતાતૂર થઇ મુક્તિની (અવ)દશા વર્ણવી વાર્તા શરુ કરી દીધી….

|| આપણા બંગાળના જ એક નાનકડાં ગામમાં વર્ષો પહેલા એક હુસ્ન પરી રહેતી. એનું નામ જ હુસ્ના. મને તેના રૂપ રૂપના અંબારની કોઈ ચર્ચા કરવી નથી માટે સીધો મુદ્દા પર આવું છું.

બાળપણથી જ શક્તિ અને ભક્તિનું અનોખું સમન્વય એટલે જવાનીની પાંખ ફૂટે એની રાહ જોવામાં કેટલાંય મા-બાપો એ પોતાના દિકરાઓ માટે તેને મનોમન વહુ તરીકે સ્વીકારી લીધી હતી.

પણ તેના મુખી બાબા (પિતા) પાસે માંગણું નાખવાની કોઈની હિંમત થાય નહિ. કારણ એટલું જ કે…બાપ જાણે સુંદરવનનો ટાઈગર. ગુસ્સામાં ક્યારે કોઈના પર કેવો એટેક કરશે તે વિશે કોઈ કહી શકતું નહિ. એટલે તેમની એ લીલી દિકરી કરતા એ લોકોને પોતાનો લાલ વધારે વ્હાલો લાગતો.

અઢારમાં વર્ષની શરૂઆત પહેલા જ હુસ્નાના રસને પીવામાં મરીઝ જેવો બનેલો ઝફર તેની કોલેજના અંતિમ વર્ષની છેલ્લી પરીક્ષા આપી શહેરથી ગામમાં પાછો આવી ગયો હતો.

“નોકરી જાય તેલ લેવા…પહેલા હુસ્નાને મારી બીબી બનાવું તો ખરો!”- જોર અને જુનુન સાથે સાંજે ઝફર હુસ્નાની ડેલીએ હાથ રાખી ઉભો રહ્યો.      

“બાબા!…તમારી હુસ્ના મને જોઈએ જ છે.” – ઝફરે બહાદુરશાહ બની એક મરદને પણ પોતાનો મર્દાના પરિચય આપી દીધો.

“એક શરત છે બેટા. તારી કોલેજ પછીની કદાચ આ પહેલી કસોટી થશે. જો એમાંથી પાર ઉતરીશ તો હુસ્ના તારી. નહીંતર શહેરમાં બીજી ઘણી મળી રહેશે.”

“બાબા! તમારી હર શરત મને મંજૂર. પણ મારો જાન માંગવાની વાત ન કરશો, કેમ કે એ તો ખુદ તમારી દિકરી જ છે.” ઝફરની દીવાનગીનો એક ઓર નમૂનો દેખાઈ ગયો.

“કાલે સવારે મારા ફાર્મમાં આવી જાજે. શું કરવું એ તને ત્યાં કહીશ.” ભાવી સસરા તરફથી આશાનું એક કિરણ મળેલું દેખાઈ જવાથી ઝફરની જાનમાં જાન આવ્યો. પણ રાત આખી જાણે કરવટો બદલવામાં પસાર કરી.

“ઝફર બેટા!…મને ખબર છે કે તારી કોલેજનું ભણતર હજુ હમણાં જ પૂરું થયું છે. કોઈની દિકરી પાછળ સમય વેડફવાને બદલે દોકડા કમાવવામાં ધ્યાન અપાય તો સારું. પણ ખૈર, આ વાત હમણાં તારા મજનૂ દિમાગમાં નહિ ઉતરે. એટલા માટે મને તને શરતથી બાંધવો પડ્યો છે. તને હુસ્ના મળી શકે છે. પણ તે પહેલા તને મારી એક નાનકડી કસોટીમાંથી પાર ઉતારવું પડશે.

પેલી દૂર સામે મારા ખેતરની જે વાડ દેખાય છે ત્યાં જઈ તને ઉભા રહેવાનું છે. થોડી વાર પછી હું ૩ બળદોને તારી તરફ મોકલીશ. આ ત્રણમાંથી માત્ર કોઈ એક બળદની પૂંછડી પકડી તને પાછો મારા હવાલે કરવો પડશે. બોલ મંજૂર છે?”

ઝફરને તો હુસ્નાને પામવાનાના અચિવમેન્ટમાં વધારે રસ હતો. એટલે મુખીબાબાના આ ફેરી-ટેલને બાજુ પર મૂકી તેની ફેરી (હુસ્ન પરી)ને હામમાં અને ટેઈલને હાથમાં પકડવાની ચેલેન્જ કબૂલ કરી લીધી.   

થોડાં સમય બાદ….વાડની પાસે ઉભેલા ઝફરને એક મસમોટો…ધસમસતો આખલો આવતો દેખાયો. એવો આખલો તેણે આજદિન સુધી જોયો ન હતો. એટલે બેશક ઝફરબાબુના તો હાંજા ગગડી જવા લાગ્યા. હાયલા! પકડવાની વાત તો બાજુ પર, તેને જોતા જ ત્યાંથી ભાગી જવાનું મન થાય એવા ભારેખમ શરીર સાથે આખલા એ દાવ દઈ દીધો.

પણ થાય શું?…એટલે સમયસૂચકતા વાપરી લાઈફ-લાઈનને જતી કરવાનો ત્વરિત નિર્ણય લઇ લીધો. કદાચ હવે પછી આવનાર બળદિયો પકડી શકાશે એવી પોઝીટિવ ઈચ્છા રાખી ઝફર “આખલો જાય ખાડામાં”…કહી તે પોતાની પૂંછડી પકડી બાજુ પર ખસી ગયો. કારણકે તેની ‘બુદ્ધિ હજુયે બળદી’ થઇ ન હતી.

ત્યાં તો બીજી મિનિટે તેને પેલા ગયેલા આખલા કરતાય ડબલ મોટો એક બીજો આખલો દેખાયો. જાણે ધૂળનું મીની ત્સુનામી સર્જાયું. અચ્છા રૂસ્તમને પર સુસ્ત કરવાની તાકાત ધરાવતા ‘આ આખલાને પકડવો છે’ એવું વિચારવું પણ જાણે મોતને નોતરવું એવું ઝફરને સેકંડમાં સમજાઈ ગયું. ‘સર સલામત તો પઘડિયા બહોત’ સમજી બીજી લાઈફ-લાઈનને પણ એમને એમ વાપરી દેવી પડી.

આખલો તો નજીક આવી વાડ પાસેથી પાછો વળી ગયો પણ તેની પાછળ ‘હુસ્ના’ને પામવાના કોડ પણ દૂર લઇ જઈ રહ્યો હોય એવું ભાન ઝફરમિંયાને થઇ ગયું. ખૈર, ‘સરફરોશીકી તમન્ના અબ હમારે દિલમેં હૈ!’ વાળો શેર હવે આ બાકી રહેલા ત્રીજા બળદ માટે વાપરવો તેને મુનાસીબ લાગ્યો.

થોડી વારમાં તેને દૂરથી ત્રીજો એક બળદ દેખાયો. સાવ ઠુંચૂક-ઠુંચૂક…માંદલો જાણે મહિનાઓથી કોઈ ખોરાક ન ખાધેલો એવો આ બળદ જોતા જ ઝફરભાઈને ‘હુસ્ના મળી જ ગઈ સમજો’ એવો કોન્ફિડન્સ પણ સાથે આવતો દેખાયો. સમજી લ્યોને કે…બે તોફાન પછીની શાંતિ હતી.

પણ આ શું?

આ મડીયલ બળદની તો પૂંછડી જ ન હતી….એટલે પકડવાનો સવાલ જ ક્યાં આવ્યો?

…ને તે દિવસે સવારે ઝફરને ડેલીએથી હાથ લીધા વગર પાછું આવવું પડ્યું. ||

આટલું કહી વેતાળબાબુ એ પણ પોતાની વાર્તા સમાપ્ત કરી ને કહ્યું: “બોલ વિક્રમ!…મને ખોટો જવાબ આપ કે આ વાર્તા માંથી શું શીખવા મળે છે?..એટલે મારી જાન પણ છૂટે!

“બૂ..લ….શી..ટ!…અલ્યા આમાં શીખવાનું શું?- આપણી ઝિંદગીમાં તકોની ભરમાર છે…ડગલે ને પગલે અવનવી તકો આવતી અને જતી જાય છે…કઈ મોટી છે ને કઈ ખોટી છે, એવું વિશ્લેષણ કર્યા વિના વહેલી તકે જે હાથમાં આવે તે લઇ લેવી જોઈએ. નહીંતર બળદ તો શું? ‘કોડ’ પણ નહિ મળે…પછી હુસ્ના ય મામો બનાવીને જતી રહેશે….બરોબરને?”

“ઓઓઓઓઓઊઊઊહ્હ્હ્ફ્ફ્ફ્ફ્ફ્ફ્ફ્….

અલ્યા બુદ્ધિના મોટા બળદ!… સાચો જવાબ આપવાની શી જરૂર હતી…? તને જ્યારે આ જવાબની ખબર જ હતી તો છેલ્લાં પાંચ વર્ષથી તારા દિલમાં દબાયેલી બિઝનેસ કરવાની તકોને પકડવી’તી ને?

બોલો…એ બાબુમોશાયને હવે…શું પોષાય?

(થોડાં અરસો દરાઝ પછી આવનાર મારા પુસ્તક: ‘વેપાર પચ્ચીસી’ માંથી લેવાયેલી એક કથા)

હવે જો બાકીની અવનવી ૨૪ કથાઓનું આ પુસ્તક તમને પબ્લિશ થાય એ પહેલાથી ડિસ્કાઉન્ટેડ રેટમાં ઝડપી લેવું હોય તો આજે જ ‘મને પણ જોઈએ છે’ એવી કોમેન્ટ આ નીચેના સ્પેશિયલ-બોક્સમાં ઈમેઈલ સાથે લખી મોકલશો. એટલે પહેલી તક તમને મળશે….સરપ્રાઈઝ સાથે.

આ સરપ્રાઈઝ શું છે? – એ જાણવા માટે બસ આવનાર બ્લોગ પોસ્ટ્સને ફોલો કરતા રહેશો તો થોડાં જ સમયમાં તેનું અપડેટ મળી જશે.

વાંચન વિઝન: કેટલાંક વિડીયોઝ વાંચન માટે પણ હોય છે. આ રીતે….

દોસ્તો, પાછલી એક-બે પોસ્ટ્સમાં સરપંચને અનુરૂપ વિડીયો શેર ન કરી શક્યો એટલે આજે થયું છે કે આજે થોડું ઉલટું કરી શરૂઆત કાંઈક બતાવીને જ કરું.

ઇન્ટરનેટના માહિતીક દરિયામાં હિલોળા ખાતી વખતે ક્યારેક ક્યારે ન વાંચીને પણ જાત પર ઈમોશનલ અત્યાચાર કરવો ફાયદેમંદ બને છે. આજે અડધો-એક કલાક ઓછું વાંચન કરીને આ ૧૫ મિનીટની મીની ઓસ્કાર વિનિંગ ક્લિપ વાંચવા-લાયક છે.

ઘણી બાબતોને શબ્દોમાં બયાન ન કરી માત્ર અનુભવવામાં તેમજ વાંચન પણ અવાચક બની અનુભવવુ …..એક અનોખી મજા બની જાય છે.

જોયા પછી ખરેખર તમને શું અનુભવાય છે? એવું કહેવાનો સમય………આપી શકશો?- કોમેન્ટબોક્સ ખાલી જ છે આપના ‘મસ્ટ’ વિચારો માટે. મોસ્ટ વેલકમ!

The Fantastic Flying Books of Mr. Moris LessMor!

સર ‘પંચ’

આખા ભારતમાં (ને હવે તો આલમમાં પણ) ઘણાં મશહૂર થયેલા મોસ્ટ માર્કેટેડ બોસ-એમ્પ્લોયી કોણ છે?-

સિમ્પલી…અકબર અને બીરબલ!..! જેવા લટકે સવાલો..એવા જ હટકે જવાબો!

એકવાર બોસે પૂછ્યું: અલ્યા ભાઈ…આ તારા માથા પર વાળ કેટલાં ?

“હ્મ્મ્મ…….સરજી !…બરોબર ૨,૨૫,૯૭૬”

“એય! આટલું એકયુરેટ કઈ રીતે કહી શકે?”

“લો સાહેબ..વિશ્વાસ ના આવતો હોય તો ગણી નાખો!”

“એવું તો કઈ રીતે ગણાય?!?!? પણ માની લે કે…ગણી લઉં ને ઓછા કે વધારે નીકળે તોહઓઓઓ?”

“સર! એમ કોઈના આત્મવિશ્વાસને હલાવો નહિ હા!…ઓછાં હશે તો તમારી ગણતરી વખતે ખરી ગયા હશે…ને વધારે હશે તો બોનસમાં ઉગી ગયા હશે.”

વેપાર વિચાર: તમારા આંગણે શેનું વૃક્ષ ઉગે છે?

જામફળે..આંબા પાકી શકે?

સુખીરામ…આમ તો સુખી માણસ.. ભલો અને ભોળો જીવ એટલે કોઈનું ખરાબ કરવાની નિયત નહિ. બાપદાદાના મળેલા વારસાથી ખરીદેલી જમીન પર સુખી કુટુંબને પોષાય એવું નાનકડું મકાન બાંધીને રહેતો. કામે ખેડૂત એટલે પાક રોકડીયો કરવાની પણ થોડી ત્રેવડ. વધેલી બીજી રકમનો સદુપયોગ થાય એ માટે પડોશીઓ અવારનવાર વિવિધ સલાહોના બીજ વાવી જતા. એટલે વખતે વિચાર પણ એવો જ આવ્યો જે એને છાજે.

દીકરાને કહ્યું “જા ! બજારેથી ફળદ્રુપ આંબાના બીજ લઇ આવ. બીજા પાકોમાં આટલાં વર્ષો લગાવ્યા પણ હવે ભલે થોડાં વર્ષો વધુ લાગે પણ આંબાના લાંબા ગાળાનું રોકાણ મને આશરો અને તને વારસો બંને આપી શકશે.” – દીકરો ખેડૂતપૂત્ર ખરો પણ જીવ ખેતીમાં ન લાગે. માટે બહુ ‘લાંબા થયા વિના’ આંબાના થોડાં બીજ તો લઇ આવ્યો.

સુખીરામની ખુશીનો પાર નહિ. બીજે જ દિવસથી આંબાની ખેતી કરવામાં લાગી ગયો. વ્હેલી સવારમાં ઉઠી આંગણામાં આવેલા નાનકડા પ્લોટ પર કેટલાંક બીજ વાવી દીધાં. ખૂબ કાળજી રાખી દરરોજ તેનું જતન કરવામાં તન મન અને ધન પરોવી દેતો.  અસરકારક ખાતર નાખતો, નિયમિત પાણી મળે તેવુ સિંચન કરતો.

સાચી મહેનત રંગ લાવે જ. એમાં કોઈ શક ખરો ?!- સુખીરામની સબર થોડાં વર્ષો બાદ ખીલી ઉઠી. બીજમાંથી છોડ અને છોડમાંથી ક્ષુપ અને પછી વૃક્ષની કાયાપલટ થઇ. ભલે વર્ષો નીકળ્યા હોય પણ મીઠી કેરી માણવાના તેના ઉમંગમાં કોઈ ફરક ન પડ્યો. માત્ર ફળ સારું મળે એની રાહ જોવામાં બીજી ઘણી બાબતો પ્રત્યે બેકાળજી લેવાય એમાં કોઈ શક ખરો ?!?!

…..ને એક દિવસે સુખીરામ કેરીના કરેલા ‘કોડ’ સાથે ઝાડ પર થયેલા પ્રિ-મેચ્યોર’ ફળને ચાખવામાં લાલચ રોકી ન શક્યો. પણ આ શું??!?!?!!!!??? કેરીને બદલે કોઈક બીજા જ ફળનો સ્વાદ???- આમ કેમ બને? ક્યાં કચાશ રહી ગઈ?

દીકરો તો સમજ્યા કે આ બાબતે જાણે અજાણ હતો. માટે પડોશીને મળવું સલાહભર્યું હવે તેને લાગ્યું. ફળ ચાખ્યા બાદ સમજુદાસ પડોશી પણ હવે મુકપણે હસી પડ્યો. કયા મોઢે કહે કે “સુખીરામભાઈ !…તમે વાવેલા બીજ તો જામફળના હતા. પછી કેરીની આશામાં વર્ષો પસાર કર્યા. બીજ વાવતા પહેલા જરી અમને તો પૂછી જોવું હતું મારા ભાઈ?”……..

જો જો દોસ્તો! ક્યાંક આપણે પણ કોઈક મળેલા બીજ વાવી ભળતા ફળની આશામાં તો નથી રહ્યા ને?-

સાગર-ખેડુ સર‘પંચ’

આ ક્લિપ જોયા પછી એમ લાગે છે કે…હાથ કે હાર્ટ ભલે હી છોટા સા ક્યોં ન હો…આશા હર મુશ્કિલ આસાં કર દેતી હૈ!  

વેપાર વાઇરસ:: મેઇડ ‘આઉટ’ ચાઈના ટાઉન !

એનું નામ આદમ હન્ફ્રી. વેકેશનમાં તેને ફરવા માટે ચાઈના જવું હતું. એટલે ફોર્મમાં આવીને તે ઇન્ટરનેટ પર ચાઈનીઝ કોન્સ્યુલેટની વેબસાઈટ પર લાંઆઆઆઆમ્બુ-લચક વિઝા-ફોર્મ ભરવા લાગી ગયો. હિસ્ટ્રી-જ્યોગ્રાફિ અને સિવિક્સના મરી-મસાલાથી ભરપુર એવા આ ફોર્મ ભરવામાં જ તેને ખાસ્સો એવો સમય કાઢવો પડ્યો. કહેવાય છે કે ભણવા માટે ચીન પણ જવું પડે તો જાઓ. પણ અહીંયા તો ભણી-ગણીને જવું પડે એવી હાલત થઇ ગઈ.

ખૈર, ઓનલાઈન ફોર્મ ભરી પ્રિન્ટ-આઉટ લઇ બીજા જરૂરી એવા ડોક્યુમેન્ટ્સ લઇ આદમ હમ્ફ્રી ન્યુયોર્કની ચાઈનીઝ કોન્સ્યુલેટમાં વિઝા એપ્લાય કરવા માટે આવી ગયો. પણ ત્યાં પહોંચ્યા એને બાદ ખબર પડી કે વિઝા-એપ્લીકેશનનું ફોર્મ તો સાવ બદલાઈ જ ગયું છે. જે ફોર્મ ઓનલાઈન ભરવાનું હતું તે બીજું જ હતું……ભેંસ ગઈ હડસન નદીમાં !

શાંત ચિત્ વાળા આદમભાઈને ગાંધીગીરી કરવાનો પહેલો મોકો મળ્યો.

“સર ! આપ મને નવા ફોર્મ માટે મદદ કરી શકશો?

“ના, નહિ કરી શકીએ.”

“સર ! આપની પાસે બીજું પ્રિન્ટેડ ફોર્મ મળશે?”

“ના, નહીં મળે.”

“સર ! નજીકમાં કોઈ સાયબર કેફે છે?”

“હા ! છે. બર્ગર-કિંગમાં”

ખોરા આદમી જેવા એમ્બેસીના ઓફિસરોને તો અસહકારનું આંદોલન કરવું હતું એટલે આદમભાઈને મોકલી આપ્યો નજીકમાં આવેલા બર્ગર-કિંગ ફાસ્ટ-ફૂડની અંદર રહેલા સાયબર કેફેમાં. જ્યાં જઈ તેને બીજું એક નવું ફોર્મ ભરવાની નવેસરથી શરૂઆત કરવાની હતી.

આદમભાઈ આવી પહોંચ્યા એ કેફેમાં જ્યાં તેના જેવા બીજા ઘણાં ફસાઈ ગયેલા ‘આદમી’ ઓ દેખાયા. એ સૌ ત્યાંના કોમ્પ્યુટર પર ફોર્મ ભરવામાં મશગૂલ હતા. હજુયે શાંત ચિત્તની અસર હેઠળ રહેલા આદમને ત્યાં મગજમાં એક ચમકારો થયો. માથા પર ચમકેલા એ બલ્બમાંથી તેના દોસ્ત સ્ટિવન નેલ્સનનો નંબર દેખાયો.

“સ્ટિવ, એક જોરદાર આઈડિયા આવ્યો છે. તારી મદદની સખ્ત જરૂર છે. બસ અમલ કરવો છે માટે એક મોટી પેન્સકી-વાન ભાડે જોઈએ છે. આ ચીનાઓની કોન્સ્યુલેટ બહાર લઈને આવી જા.” –

સમજો કે ગાંધીગીરીનો હવે આ બીજો એક મોકો હતો.

સ્ટિવે તો આદમની આ વાત પર બીજી ઘડીએ સહકાર નોધાવી દીધો. ને પછી કોઈ સર્ચ- રિસર્ચ- બિઝનેસ મોડેલ પર બહુ લાંબી ચર્ચા કર્યા વગર…કોઈ પણ પ્રકારની બિઝનેસ મેનેજમેન્ટની ડિગ્રી લીધા વિના કે પછી કોઈ પણ માસ-મોટું રોકાણ કર્યા વગર…બે દિવસ બાદ શરુ થઇ ગયો મોબાઈલ વિસા કન્સલ્ટન્સી બિઝનેસ.

એક લેપટોપ, એક પ્રિન્ટર, બે-ત્રણ ખુરશીઓ, એક અલગ તરી આવે એવો બ્લ્યુ ગણવેશ ધારણ કરી અને ૧૦ ડોલરની ફીમાં આદમે ઓનલાઈન ફોર્મ ભરી આપવાનો આ નાનકડો ‘બિઝનેસ’ હજુ સાડા ૩ મહિના પહેલા જ શરુ કર્યો છે. ઓફ કોર્સ કમાણીની મધ્યમ શરૂઆત તો થઇ જ ચુકી છે અને સર્વિસની સુવાસ ફેલાવા પણ ફેલાવા લાગી છે. ગ્રાહકો વધવા લાગ્યા છે એટલે ફી પણ ૨૦ ડોલર વધારી દીધી છે. પછી તો તેના દોસ્ત નેલ્સનની મદદ સાથે-સાથે એક ચીની-મીની દોસ્ત પણ જોડાઈ ગઈ છે. જે ચાઈનીઝ ભાષાની અનુવાદક છે.

Adam's-Visa-Consultancy-Service

આ ત્રણેઉ ભેગા મળી દિવસના આશરે ૫૦૦ ડોલર્સની કમાણી વાનમાં બેઠાં બેઠાં કરી લ્યે છે. વેપારના તેમના આ ધર્મમાં જો કોઈ બૌદ્ધ સાધુ ગ્રાહક તરીકે આવે છે તો તેને ૫ ડોલરનું ડિસ્કાઉન્ટ પણ આપી દે છે… એમ માનીને કે તેમના થકી થોડું હજુ વધુ સારુ ‘સદ્કર્મ’ થઇ શકે!…!

દોસ્તો, એ તો શક્ય છે જ કે દુનિયામાં આવા તો દરરોજ અગણિત કેટલાંય આદમો જન્મતા હશે ! એવી ઘણી કથાઓ છે…વ્યથાઓ છે. જેમાં કેટલાંક પોતાની જાતે ઉઠતાં હશે ને બાકીના પર‘પોટા’ની જેમ ફૂટતાં હશે. આ તો જેનું ‘ફોર્મ’ લાંબુ હોય છે તેની ચર્ચા થાય છે.

તમારી કે તમારી જાણમાં હોય એવી વ્યથા છે જેની કથા થઇ શકે?       

“તકલીફમાંથી તકને જે લીફ્ટ કરી જાણે એ ખરો ‘આદમી’.”

– મુર્તઝાચાર્ય 🙂

સર‘પંચ’

બિના મચાયે શોર…ચોરી કર જાયે ચોર…

ડાયલોગ્સ વગરની CCTV માં ઝડપાયેલી (કે બનાવાયેલી) એક હટકે એડવર્ટાઈઝમેન્ટ જોવી હોય તો જોઈ લ્યો….પછી કશુંયે બોલવું ‘ની’ પડે ને પાછી જોવા મજબૂર કરી દેશે એની ગેરેંટી….જી!

દોસ્તો, તમારા કોઈ એવા સ્વજન છે જેમને આ બ્લોગ-પોસ્ટ મદદરૂપ થઇ શકે?-

વેપાર વાર્તા- કોપી કરતાં કપિઓની અપડેટ થયેલી ક્રિયેટિવિટી

Monkey-Business

Source: frank.itlab.us

જૂની (આઉટડેટેડ) કથા: વાંદરાઓ અને ટોપીવાળો….

ગામમાંથી ટોપી વેચી આવતા વડના ઝાડ નીચે થાક ખાવા આરામ માટે રોકાવું. વાંદરાઓનું ઝાડ પરથી આવી ને ટોપી લઇ જવું. ટોપીઓ યુક્તિથી પાછી મેળવવવા પોતાની ટોપી જમીન પર ફેંકવી. એ અભણ નટખટ વાનરોનું પણ ટોપી ફેકવું. ટોપીવાળાનું જલ્દીથી ટોપીઓ જમા કરી ત્યાંથી રવાના થવું. ખાધું પીધુને રાજ કીધું.

નવી (અપડેટેડ) કથા: ટોપીપહેરાવતા વાંદરાઓવાળો ટોપીવાળો….

હવે એ ટોપીવાળાનો છોકરો બાપનો ખાનદાની ધંધો સંભાળે છે. વર્ષો બાદ છોકરો પણ એજ ગામમાંથી ટોપી વેચવા જાય છે. હજુયે સાયકલ કે સ્કૂટર લીધું નથી…(એટલે જ કહેવાય છે કે…ટોપીઓપહેરાવવામાં કોઈને લાંબે ગાળે લાભ થયો છે?!!?). ઈમાનદાર અને ચતુર બાપની શિખામણ. “દિકરા! ત્યાંના વાંદરા બહુ હરામી છે. તું આરામ કરતો હોઈશ ત્યારે એ લોકો ટોપીઓ લઇ જશે. ટોપીઓ પાછી મેળવવા માટે તારે તારી ટોપી ફેકવાની …….તારી નકલ કરતા તેઓ પણ ટોપી ફેકી દેશે….તારે લઈને ચાલતા થવાનું. બસ આપણું કામ થતું રહેશે.

લ્યો હવે થયું પણ એવું જ. છોકરો આરામ કરતો હતો એ દરમિયાન વાંદરાઓ ટોપીઓ લઇ ને ઝાડ પર ચડી ગયા. દિકરાને બાપની સલાહ યાદ આવી. દિકરાએ પોતાની ટોપી જોરથી જમીન પર ફેકી……..પણ આ શું……….???

કોઈ પણ વાંદરો પોતાની ટોપી ફેકતો નથી. દિકરાએ વારંવાર ટોપી ફેંકી ને પુનરાવર્તન કયું પણ કોઈ પણ વાંદરા એ ટોપી ફેકી નહી. ટોપીઓ જમીન પર ફેંકવામાં દિકરાના હાથ ‘ભોંયમાં પડ્યા’. આ જોઈ ઝાડ પર બેઠેલો એક વાંદરો હાથમાં મોબાઈલ લઇ જોરથી અટ્ટહાસ્ય કરી હેઠો ઉતરી આવ્યો:

 હા..હા..હા..હા..હા..ઓયે! ચમન! અમને ખબર છે કે તારા બાપુ‘ એ તને શીખવાડી ને મોકલ્યો છે. તો શું અમારા બાપે આટલાં વર્ષો જખ મારી છે?- પણ અમને અમારા બાપુ  તોપાકી રીતે પડાવીલેવાની ટ્રેઇનિંગ આપી છે. જા! છાનોમાનો ચાલતી પકડ. આ ટોપીઓ હવે અમને તારા જેવા વા(નરો)ને જ પહેરાવવામાં કામ લાગશે.

વાનરભૂમિમાં મોબાઈલ પરMission Success- Fool ના ખુશ-ખબર એક સાથે બધાંને ફરી વળ્યા.

મોરલો : 

  • ભાઈ-બાપુની સલાહ એમના વેપારિક સમય અને સંજોગો મુજબ બરોબર હોઈ શકે….પણ અત્યારે બીજાનું પડાવી લેવાની વૃત્તિ કરતા પોતાને જે મેળવવાનું છે તે વિષે નવા અપડેટ્સ મેળવતા રહેવું પડે, નહીંતર જમીન પર પડ્યા રહેવું પડે છે.
  • બાપ દાદા જે શેઠીયા-શાહીથી ધંધો કરતા હતા તેના નિયમોમાં વહેલી તકે ‘મોડી‘ફિકેશન કરવું પડે છે.
  • હાલના સંજોગોમાં ફીટ બેસે તેવો હલ (સોલ્યુસન) મેળવવા કોઈની કોપી મારવાની જરુર નથી. હા! Creative થવું પડે.
  • એક ગામથી બીજા ગામે વેપાર કરવા માટે ‘ચાલ‘ બદલવી પડે છે. તમારું દિલ સાફ હોય છતાં વાનરવેડા કરતા અંતરાયોની ચાલનો સફાયો કરતા શીખતા રહેવુ પડે છે.
  • બાપની ગરમ ગાદી છોડીને અગ્રેસીવ માર્કેટિંગ માટે ગરમાગરમ કમર કસવી પડે છે.
  • કસ્ટમરને ૩૬૧ ડીગ્રીથી થોડો વધારે સમજતો રહેવો પડે છે.
  • સ્ટાફ પાસેથી સારુ કામ લેવા માટે શેઠ મટીને દોસ્ત બનવું પડે છે.

ઓહ્ફ! એ સિવાય ઘણું બધું ‘થોરામાં ઘન્નું’ હટકે વાંચી-સમજી જઈ એપ્લાય કરવું પડે છે.

‘કપિ’ વાર્તા માટે કોપી વગરની ક્રિયેટિવિટી માટે ‘વિનય’પૂર્વક કબૂલાત:

શરૂઆતમાં આ આખો લેખ લખવાની પ્રેરણા મને વર્ષો પછી મળી આવેલા મારા વ્હાલા દોસ્ત ભરત મોદીએ આપી. પણ લખ્યા પછી આ લિંક મળી આવી:

http://religion.divyabhaskar.co.in/article/kahta-change-your-thinking-over-time-1789961.html

(હાયલા! મને તો ખબર જ નઈ, બોલો!)…મને તો મારા બાપુજી એ આવું કાંઈ પણ શીખવાડ્યું નહીં…..ચાલો મોડે મોડે અપડેટ તો થયો!

સર‘પંચ’

શક્ય છે કે પિતા પરફેક્ટ ન હોઈ શકે….પણ એવું હોઈ શકે ને કે ક્યારેક પિતા ‘પરફેકટલી’ પ્રેમ કરી શકે…

આપના સ્નેહી કે દોસ્તને આ બ્લોગ વિશે જણાવવું હોય તો કોનું નામ આપી શકો?