[વેપાર વિકાસ]- પાંચ વર્ષનું ‘પંચ’રત્ન !

Hands of Like

“એક નાનકડો આઈડિયા લાઈફ બદલે છે. એ બરોબર પણ ત્યારે જ, જ્યારે તેને દિમાગમાંથી હાથમાં ઉતારવામાં આવે તો.”

આજથી બરોબર પાંચ વર્ષ પહેલા આ બંદાને (પહેલા ઘરમાં ને પછી) દિમાગમાં આવેલો નાનકડો લેખકી આઈડિયા સીધો કિબોર્ડ પર ઉતરી આવ્યો અને (ને પછી ઘરવાળીની ટકોરથી) વર્ડપ્રેસ પર સર્જન થયો પહેલો બ્લોગ: નેટવેપાર.

યેસ! દોસ્તો, ડિજિટલ દુનિયામાં મને આજે પાંચ વર્ષ તમામ થયા છે. વાંચ-વાંચ કરવાની આદતે જ્યારે લખવાની સુતેલી આદતને ઠમકારી ત્યારે સાચે જ ખબર ન હતી કે “મંઝીલે ઐસેહી આતી જાયેગી, ઔર કારવાં બસ યુંહીં બનતા જાયેગા.”

જે વંચાયું-લખાયું તે શેડ્યુલ વિના. એવી કોઈ ખાસ કેરિયર બનાવવાની ઝંખના નહિ, પણ જાણીને જે લખાયેલું તે પહેલા દિલને ગમે ને પછી દિલદારોને ગમે અને ઉપયોગી થાય એવી સીધી સટ્ટાક નિયત.

એ દરમિયાન નિયતિએ મને આપ લોકો જેવાં મસ્ત મજાના લોકો સાથે ઓળખાણ કરાવી છે. જેમની પાસેથી મને ઘણું જાણવા મળ્યું છે, શીખવા મળ્યું. ઉપરાંત એવી વ્યક્તિઓ સાથે મુલાકાત થઇ, જેઓએ મારામાં વિશ્વાસ રાખી તેમના દિલની પર્સનલ વાતોને મારી પાસે ‘અમાનત’ તરીકે મુકી છે.

એવાં મસ્ત (અને મસ્ટ-રિડ) પુસ્તકો પણ વંચાયા જેણે ઝિંદગીને ૩૬૦ ડિગ્રીનો ટર્ન આપ્યો. એવું રોકડું લખાણ લખાયું જેમાંથી રોકડાં પણ નીકળ્યા અને એવી ઘટનાઓ બની જેણે જોબની અપસેટમાંથી ધંધામાં અપ-સેટ કર્યો.

સાચે જ પાંચ વર્ષમાં ધ્યેય ધરાવનાર માણસ સાવ જ બદલાય છે. અરે બલકે એમ કહો કે સસલામાંથી સાવજ બને છે.
So, What’s NEXT?

આવી જ પંચ-વર્ષિય મિક્સ ઝિંદગીની લાઈફ-લાઈન પર એક વધું નવું જંકશન ગોઠવાઈ રહ્યું છે. એ પણ મને ગમતાં બે સૌથી વધુ પ્રિય સબ્જેક્ટ્સનાં કોમ્બો સાથે:

| આઈડિયા અને માર્કેટિંગ.|

Stay Tuned…એક નવી પ્લેટ અને પ્લેટફોર્મ સાથે જલ્દી મળીયે!

વેપાર વ્યક્તિત્વ: બોક્સની અંદર રહેલો ‘રિફ્રેશિંગ’ આઈડિયા !!!

VENTiT-vinay-mehta-ventilated-pizza-box-2

VENTiT-Vinay-Mehta-Ventilated-pizza-box

દુનિયાની લગભગ બધીજ પિઝ્ઝા કંપનીઓ વાત કરે છે: ‘અમારો પિઝ્ઝા ફ્રેશ !’… ‘ગરમાગરમ પિઝ્ઝા તો અમારો !… ‘અડધો કલાકમાં તાજોમાજો પિઝ્ઝા મેળવો!’…..- બરોબર?. ચાલો માની લઈએ.

પણ બાપલ્યા! વધુંભાગે આ ‘ફ્રેશ’ નામનું ફેક્ટર પિઝ્ઝાની સોડમ સાથે અડધો કલાક પહેલા જ ઉડી ગયેલુ હોય છે. અને તેની અસલ મઝા ૧૫ મિનિટમાં જ પતાવવી પડતી હોય છે. નહીંતર હાથમાં માત્ર આવે ચીમળાયેલો ‘વાસી’ ટુકડો. કારણ?- તેમાં રહેલા મેંદાના કેમિકલ લોચા ! બીજું શું???

સવાલ એ નથી કે તાજગી નામની બી તો કોઈ ચીજ છે કે નહિ?…સવાલ તો છે…આવું ક્યાં સુધી સહન કર્યે જવાનું? – પણ જેમ યદા યદા હી પ્રોબ્લેમ્…તદા તદા સોલ્યુશનમ્ !

ઈટાલી, પિઝ્ઝા, ગરમાગરમ, ફ્રેશ, સોડમ, પેકેજીંગ, બોક્સ, ભારતીય, ગુજરાતી, મહેતા, માર્કેટિંગ…નું નવું જ કોમ્બો-પેકી સોલ્યુશન દુનિયાની સામે આવ્યું છે.

લાવનાર છે આપણા દેશી ગુજ્જુભાઈ વિનય મહેતા.

વિનયભાઈએ અત્યાર સુધી વપરાતા વિદેશી બંધ પિઝ્ઝા બોક્સમાં સાવ (અ)સામાન્ય બુદ્ધિ દોડાવી પિઝ્ઝા સાથે સુગંધ ફેલાવી છે. મહેતા સાહેબે એ ટ્રેડિશનલ બોક્સમાં ઉપર અને નીચે જાળીદાર જગ્યા બનાવી રિફ્રેશિંગ રેવોલ્યુશન કરી બતાવ્યું છે.

તેમના મત મુજબ જ્યારે કોઈપણ ગરમાગરમ ‘પીટ્જા’ વેન્ટીલેશન વિના મુકવામાં આવે તો થોડાં જ સમયમાં તેમાંથી નીકળી જતી વરાળ પિઝ્ઝા સાથે આખા બોક્સને ઠંડું કરી નાખે છે. પણ જો ઉપર-નીચે એવી જાળીદાર જગ્યા બનાવવામાં આવે તો સુગંધી વરાળ તેનું સાયકલિંગ મોંમાં મુક્યા સુધી લાંબો સમય ચલાવે રાખે છે.

હવે બોલો ક્યાં પિઝ્ઝા અને ક્યાં મહેતા?- બુદ્ધિ’ઝ?!?!?!? હુઝ ફાધર? મહેતાજી હવે ચોપડા સાથે બોક્સની સુગંધ ચોપડાવી શકે છે, ખરું ને?

મુર્તઝાચાર્યનો || મહેતા મોરલો ||

જૂની કહેવત: થિંક આઉટસાઈડ ધ બોક્સ.
નવી કહેવત: થિંક ઈનસાઈડ ધ બોક્સ એન્ડ ગેટ આઈડિયા આઉટ!

(સોર્સ: http://www.ventit.in/ )

મફત રમત રમાડે…મોબાઈલ !

Grand Mansion Escape

(તો ચાલો લગાવીએ….ગઈકાલે મુકેલા ‘એપ’ની પોસ્ટનો મોતીડો કૂદકો…)

જસ્ટ ઈમેજીન! તમને મહેલ જેવી બિલ્ડીંગના એક મસ્ત મજાના રૂમમાં લઇ જવામાં આવે છે. જ્યાં…

• વાંચવા માટેના ટેબલ-ખુરશી છે..

• જેના પર લેમ્પ મુકેલો છે…

• દિવાલ પર પિક્ચર ફ્રેમ ભરાવેલી છે…

• તેની પાસે પુસ્તકોની એક છાજલી છે..

• છત પર ઝુમ્મર છે..

• રૂમની વચમાં સોફો છે અને તેની પાસે આર્મ-ચેર છે…વગેરે…વગેરે..

હવે સમજો કે તમને રૂમમાં પૂરી દેવાયા છે. પણ તેમાંથી નીકળવા માટે અલગ-અલગ જગ્યાએ ક્લુઝ (સગડ) મુક્યા છે. જે હિન્ટ દ્વારા શોધી અંતે તેની ચાવી મેળવી ‘બારે’ નીકળવાનું છે.

….તો આ છે આઈફોન-આઈપેડની એ ગેમ જે (ઓફકોર્સ) અમારા દિમાગના દહીં દ્વારા તૈયાર થઇ છે. નામ છે: ગ્રાન્ડ મેન્શન એસ્કેપ! (Grand Mansion Escape)

જેમાં આવા બીજાં અભિન્ન આંઠ રૂમ્સ છે….જેને અર્જુનના કોઠાની જેમ પસાર કરી મહેલની બહાર આવવાનું છે.

સર્ચ, સિક્રેટ, એન્ટરટેઇન્મેન્ટ, ઇન્વોલ્વમેન્ટ, એન્ગેજમેન્ટ જેવાં પહેલુઓ દ્વારા આપણા દિમાગને વલોવવાની પ્રક્રિયાને આવી ગેમ દ્વારા માર્કેટમાં મુકવાનો અમારો મુખ્ય હેતુ હાલ પુરતો કહું તો: “તકને ઝડપી ટેકનોલોજી સાથે હાથ મિલાવવાની છે.”

પણ આ બધું શક્ય બનતું જશે એક અને માત્ર એક કારણે: યુઝર્સ…કે પ્લેયર્સ. યેસ! જેટલાં વધું લોકો તેને વાપરતા-રમતા જશે એટલી તે વધારે જાનદાર બનતી જશે. અને એ જ કારણે જ..ઇસલિયે હી તો….આ ગેમ સાવ મફતમાં આપી દેવાઈ છે. જાવ ખેલો મુફ્તમેં !

સમયાંતરે એમાં નવી થિમ્સ, નવી ચેલેન્જીઝ અને નવા વિષયો ઉમેરવામાં આવશે. જો કે તેમાં વધું શું અને કેવું કેવું અંદર આવતું જશે???!?!? તે બાબતને પણ હાલ પુરતી (ગેમના બેઝની જેમ સ્તો) સંતાવી રાખવામાં આવી છે.

પણ આ ગેમ-એપને અમોએ એક ખુબ અકસીર એવી ઓનલાઈન માર્કેટિંગની હોટ સિસ્ટમ પર લોન્ચ કરી છે. નામ છે, ‘ક્રાઉડ-ફંડિંગ’ (જે વિશે થોડાં વખતમાં આપ સૌને વધુ જાણકારી મળશે. પણ અત્યારે કહું તો…

|| “જેઓને માર્કેટમાં રહેલી કોઇપણ ગમતી પ્રોડક્ટ કે સર્વિસને વધારે વિકસાવવામાં રસ હોય તે વ્યક્તિ કે સંસ્થા તેના મૂળ માલિકને યથાયોગ્ય ફાઈનાન્સિયલ ફાળો (કન્ટ્રીબ્યુશન) આપે છે. જેની સામે મૂળ માલિક તે કન્ટ્રીબ્યુટરને આવનાર પ્રોડકટ અથવા તેની સાથે સંકળાયેલ બાબતનું ઇનામ આપે છે.” ||

દોસ્તો, વધારે સમજવું છે? – તો એક કામ કરો. આ લિંક http://igg.me/at/grandmansion પર આવી જ જાઓ.

જેમાં ગેમની ડાઉનલોડ કરવાની લિંક સાથે આ તેને વિકસાવવાની તક-લિંક પણ મુકવામાં આવી છે. તમને લાગે કે ગ્રાન્ડ-મેન્શનને ગ્રાન્ડ સક્સેસ આપવી છે, તો તેમાં માઈક્રો-ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કરી અમને સાથ આપી શકો છો. (જો કે તેના ઇનામો પણ ભારે છે હોં!)

તો હવે તમને એક ‘એપી’ક સવાલ થાય: “માર્કેટિંગના માણસ થઇ…મુર્તઝાભાઈ, તમે મોબાઈલની આવી માથાકૂટમાં કઈ રીતે આવ્યા?

જવાબ: “દોસ્તો, લર્નિંગ એન્ડ અર્નિંગ બંને એકસાથ જે કરે તે માહિતીના મહાસાગરે મોતીડાં મેળવે. ટૂંકમાં.. ઝમાને કે સાથ ચલના ભી તો માર્કેટિંગકા હી કામ હૈ ના?!?”

૨૦૧૪ માટે ‘બારે’ આવેલી વહીવટની કેટલીક ટેકનોવાણી..

 પાછલાં વર્ષમાં ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે થતી નાની-મોટી ઘટનાઓ પછી એવી ઘણી ટેકનોક્રેટ કંપનીઓ પોતાની રીતે ‘જોશ’માં ભવિષ્યવાણીઓ ઠપકારતા રહે છે. મારુ એવું માનવું છે કે તે સૌ કોઈકને કોઈ રીતે એમના પ્રોજેક્ટસને આમ કહી ધક્કો મારવા માંગતા પણ હોય…

ખૈર, પીટર ડ્રકર નામના ટેકનો-મેનેજમેન્ટ ગુરુએ સરળ વાક્યમાં કીધું છે. “THE FUTURE IS NOW.” Yes! There is NO Tomorrow. એવું માની ઘણીયે કંપનીઓ ભવિષ્યને વર્તમાનમાં ફેરવતા રહ્યા છે. લ્યો ત્યારે એમના કેટલાંક કથનનું થોડું પઠન આજે કરીએ અને તેની ‘અન્ડર’ રહેલી બાબતને વધારે પકડીએ.

વધુ વિગતો માટે…વેબગુર્જરી.ઇન (Webgurjari.in)પર આવશો?

http://bitly.com/1axBits

વેપાર વાર્તા: તમને શું બનવું છે- બિઝનેસ માઈન્ડેડ કે સર્વિસ માઈન્ડેડ?

Rocket_Singh_-_Salesman_of_the_Year

Rocket_Singh_-_Salesman_of_the_Year

મુવી મોરલો:

“દુનિયાને જે કાંઈ કરવું હોય તે કરે હું તો પ્રમાણિકતાના ઘોડાની પૂંછ પકડી રાખીશ. પછી ભલેને લાત ખાવી પડે. પણ એકવાર જો એ ઘોડો દોસ્ત બની ગયો પછી જલસા જ જલસા.”

તમને થશે જ કે ભ’ઈ આમ તો દરેક વખતે પોસ્ટને અંતે મોરલો ખીલે છે, ને આજે પહેલા જ? તો મારા વેપારી દોસ્તો, વાત પણ એવી જ છે કે…જેમને કાયમી એમ રહેતું હોય કે ‘દિલ માંગે મોર એન્ડ મોર’ એમને માટે આ શરૂઆત છે.

‘રોકેટસિંઘ- સેલ્સમેન ઓફ ધ યર’

જેણે સેલ્સમેનશિપ (અને ઓવરઓલ માર્કેટિંગ)નો મસ્તમજાનો પાઠ ક્લાસ ભર્યા વગર સવા બે કલાકમાં ફિલ્મથી શીખવાડ્યો છે.

જો તમને રણબીર કપૂરમાં રહેલા સેલ્સમેન હરપ્રીતસિંહને…

•-> થનાર બોસને ઇન્ટરવ્યું વખતે જ ‘પેન્સિલ કેમ વેચવી’ એ જોવો હોય…

•-> સખ્ખત હરીફાઈની આ દુનિયામાં પણ સાવ હટકે રહી હરીફાઈ કરતો જોવો હોય…

•-> બિઝનેસમેન થયા વિના ધંધો કરતા જોવો હોય…

•-> કેરિયરની લાઈન પર રહી છોકરીને લાઈન માર્યા વિના પટાવતા શીખવું હોય…

•-> અને આ બધાં કરતા ‘ખોટો ઝીરો’ બનીને પણ બોસને હરાવી ‘મોટ્ટો હીરો’ થતા જોવો હોય…

તો રોકેટસિંઘનો આ ફિલ્મી ક્રેશ કોર્સ વહેલામાં વહેલી તકે કરી આવજો. નહીંતર પંદર દિવસ સુધી ન ધોવાયેલી જીન્સની પેન્ટ અને આખા બાંયવાળા ૩ શર્ટમાં જ આયખું પસાર કરવા માટે હું કોઈને ય ‘રોકટો’ નથી.

<-•-> ફિલ્મ જોયા પહેલા મારો વિચાર હતો: ‘બિઝનેસ માઈન્ડેડ બનો. સર્વિસ માઈન્ડેડ નહિ.’ પણ,

<-•-> ફિલ્મ જોયા પછી મારો નવો વિચાર છે: ‘પહેલા સર્વિસ માઈન્ડ બનો, બિઝનેસ માઈન્ડ નહિ.’

શું કામ, શાં માટે?- રે બાપલ્યા! એ જવાબ માટે તો આ ગરમાગરમ ફિલ્મ ઉતારવામાં આવી હતી.

આડી અને સટ્ટાક વાત: તમને લાગે કે તમારી સેલ્સ કેરિયર સાવ ધીમી છે તો ‘રોકેટસિંઘ’ને એન્જીન તરીકે જોડી લેજો. કે પછી સેલ્સ કેરિયર મજ્જાની ચાલે છે, તો આગળ વધવાના ચાન્સિસ લેવા માટે પહેલા દોડી જોઈ લેજો.

મને અફસોસ થાય છે કે આટલી મસ્ત મજાની ફિલ્મ મેં ‘હાડા તૈણ’ વર્ષ પછી જોઈ?- પણ જો તમે હજુયે ન જોઈ હોય તો દોઢ-ડાહ્યા થયા વિના આજે જ જોઈ આવજો. અને જોઈ લીધી હોય તો….દિમાગની ધાર કાઢવા માટે બીજું જોઈએ પણ શું?

‘પહેલો તે વહેલો વ્હાલો’ના ધોરણે!

વેપાર વ્યક્તિત્વ: માર્કેટમાં અલમસ્ત બનેલા ‘મસ્ક’ની મજાની બાબતો !

Elon Musk

Elon Musk (C) Wired.com

આ…એલન મસ્ક નામનો આ આફ્રિકી-અમેરિકન વેપારી મને અત્યારે બહુ જ અલ-મસ્ત લાગી રહ્યો છે.

એનાં ૩ સુંદર કારણો છે….

૧.=> એલને ‘ટેસ્લા’ બ્રાન્ડનો સર્વેસર્વા બની ઇલેક્ટ્રિક કારનો બહોળા પાયે વિકાસ કર્યો છે. જેને કારણે અમેરિકન કાર ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં ત્સુનામી ફેલાયું છે. પણ પેલા (એલન બોર્ડર)ની જેમ તે એના હરીફોને હંફાવતો રહી આગેકૂચ કરતો જ રહ્યો છે.

૨.=> સ્પેસ-એક્સ મિશન સાથે તેણે ‘ઘરેલું રોકેટ’ ઇન્ડસ્ટ્રીનું પણ પ્રોડક્શન શરુ કરવાનો પ્લાન બનાવ્યો છે. જેનું કન્ઝયુમર માર્કેટ બરોબર લોન્ચિંગ થાય તે માટે તેનું સફળતાપૂર્વક રોકેટ-લોન્ચ પણ કરી કાઢ્યું છે.

આ મિશનથી આવનારા દિવસોમાં ઘણી કંપનીઓ પોતાનો નાનકડો ઉપગ્રહ આકાશમાં તેમજ (મંગળ અને બીજા ગ્રહો પર) તરતો કરી શકશે. જ્યાં અત્યાર સુધી નાસા જેવી સંસ્થાઓનું એકહથ્થુ શાશન રહ્યું છે તેવા બીજા અન્ય અવકાશી રિસર્ચ-ડેવેલોપમેંટ માટે પણ સીધો ઉપયોગ કરી શકાશે.

(એક ‘મોતી’ વાત: એલને ૨ દિવસ પહેલા ઈચ્છા જાહેર કરી છે કે તેનું મોત ‘મંગળ’મય થાય.)

૩.=> થોડાં દિવસો પહેલા અમેરિકાની વિમાન કંપની બોઇંગના ડ્રિમલાઇનર મોડેલ્સમાં ઈલેક્ટ્રોનિક બેટરીનું ટોઈંન્ન્ન્ન્ન્ન્ગ કરતુ સૂરસૂરિયું થયું. જો કે રાતોરાત બોઇંગ કંપનીએ બધી બેટરીઓનો પાવર પાછો તો ખેંચી લીધો અને તેના સંશોધકોને રાત દિવસ ધંધે લગાડી દીધાં. (પણ એ સૌના મગજની પણ બેટરી ડાઉન થઇ ચુકી છે.)

હવે આવી હવા જ્યારે આ એલનભાઈના કાને અથડાઈ ત્યારે તેના સોશિયલ મીડિયા પર બેધડક જાહેર કર્યું કે…

“બોઇંગ બાપલ્યા! તમારા પ્લેનની બેટરીના ચાર્જ બાબતે મને સારું એવું પ્રેક્ટિકલ જ્ઞાન છે. કેમ કે ‘ટેસ્લા’ની ગાડીનો ટેસ્ટ આપડે એમાં કરી ચુઈકા છે ! તમે લોકાં એને ચાર્જ કરવાનો ચાર્જ કેટલો ચૂકવશો એની વાત કરો એટલે માર્કેટમાં આપણી પણ ‘મસ્ક’ની જેમ સુગંધ ફેલાતી રહે. માહરેય ઘરે બૈરા-છોકરાં હાચવવાના છે, હોં!”

તો દોસ્તો, હવે તમે જ કહો કે એલન ન ગમે એના કોઈ મસ્ક (સોરી મસ્ત) કારણો છે?

(બાય ધ વે, તમારામાંથી કોઈની પાસે બેટરીનું ગણતર હોય તો (ભણતર નહિ હોય તોય ચાલશે) બોઇંગમાં તમને ધંધો મળી શકે છે. હા! શરત એ છે કે તમને એલન પહેલા પહોંચી જવું પડશે નહિતર લાઈફમાં ખાલી ‘પ્લેઈન’ રહેવું પડશે…લાલા!)

હવે ઉપરોક્ત બાબતે અગાઉ લખેલા બોનસ સોર્સ પર પણ એક નજર રાખશો તો સારું…

•  https://netvepaar.wordpress.com/2012/10/29/creative-positioning-of-tesla/

•  http://nilenekinarethi.wordpress.com/2013/02/03/spacex-on-mars/ 

આઈડિયાઝ પેદા કરતુ આઈડિયલ પ્રાર્થનાઘર…

SolveForX

આઈડિયાઝ‘ ભેગા કરનારા ધૂરંધરો જ્યારે કોઈ એક જગ્યાએ ભેગાં થાય ત્યારે ખરૂ ‘આઇડીયલ’ પ્રાર્થનાઘર બને છે. પછી એમાં કોઈ પણ ‘આઈડોલ’ની જરૂર નથી હોતી.

આવી ઘટનાઓ કરવા માટે કોઈ ફિઝીકલ જગ્યા રચાય કે ન રચાય તો પણ કોઈ ખાસ ફરક પડતો નથી. એટલા માટે કે એવા ‘અડિયલ’ વ્યક્તિઓને માત્ર પરિણામ લાવવામાં રસ હોય છે. જે સાચે જ વિકાસની વાતોમાં રસ ધરાવે છે, વિચારના બીજો વાવતા રહે છે.

ગૂગલ… ટેકનોલોજીની લગભગ દરેક બાબતોમાં આગેકૂચ એટલા માટે કરતુ રહે છે કે તે એવા ‘આઇડિયલિસ્ટિક’ બીજ ‘શેર અને સેલ’ કરે છે.

આ એનું લેટેસ્ટ સોજ્જું કારસ્તાન જ જોઈ લ્યો. જેમને લાગતું હોય કે ‘સમાજકો બદલ ડાલુંગા’ એમને પહેલા https://www.solveforx.com/ સાઈટ પર આવી જવું. પછી એમાં રહેલા એક પ્રોજેક્ટ પર પણ ‘મિશન’ શરુ કરી શકાય તો ભયો ભયો…

જેમની પાસે આઈડિયાઝની કમી ના હોય, મારી નજરે એ લોકો ખરા ક્રિયેટિવ ‘કમીના’ છે. દુનિયામાં પ્રગતિ કરાવનારા કમીના! | સલામી એ સૌને!

વેપાર વનિતા: આવી ‘સાઈટ’ તો ખુલી અને ખીલી રહે….

Scented_jewellery

Made-in-the-Dark- (C) Jon Fraser

થોડાં વર્ષ પહેલા ‘જોન ફ્રેઝર’ NID માં ડિઝાઈનિંગના માસ્ટર કોર્સ માટે લંડનથી અમદાવાદ આવી.

ફરતા-ફરતા તે એકવાર અંધજન મંડળની મુલાકાત લઇ આવી ને બસ….તે દિવસે તેને એક આઈડિયા સૂઝ્યો.

તેના બે કેમ્પસ સાથી દોસ્તોની મદદથી તેણે શાળાના એક વિભાગ ‘અંધ કન્યા પ્રકાશ ગૃહ’ની બહેનો અને દિકરીઓને મદદરૂપ થાય એ નિયતથી તથા બીજી બિન-સરકારી ઓર્ગેનાઈઝેશન્સ મદદથી એક મજાનો પ્રોજેક્ટ શરુ કર્યો.

સુગંધિત દાગીના (સેન્ટેડ જ્વેલરી) બનાવવાનો.

પ્રકાશ-ગૃહની એ બહેનોની બિડ્સ ઓળખવાની, તેને બરોબર વર્ગીકૃત કરવાની, એ મોતીડાંને પછી અત્તરમાં પલાળવાની, દોરીમાં પરોવવાની અને તેમાંથી નાનકડી બ્રેસલેટ કે નેકલેસ બનાવવાની આ આખી મોટી પ્રોસેસ જાણવા જેવી છે.

જોન આ સેન્ટેડ દાગીનાઓને પરદેશમાં પણ નિકાસ કરે છે, અને તેનાથી મળતી કમાણીનો વધુ હિસ્સો એ બહેનોને જ પરત કરે છે.

આ વેબસાઈટની (અથવા તો પ્રત્યક્ષ સાઈટ પર જઈને) મુલાકાત લ્યો ત્યારે આપણી આંખોની ‘સાઈટ’ આવા મજજેના દ્રશ્યો જોઈ શકવા સમર્થ છે, એમ જાણી ખુદમાં રહેલા ખુદાનો શુક્ર કરજો બોસ!

કેમ કે…લગભગ ૧૧ વર્ષ અગાઉ અંધજન મંડળમાં આવા કૂલ દ્રશ્યો જોયા પછી મને પણ આંસૂ આવ્યા છે…ખુશીના જ સ્તો!

અંધ ને દ્રષ્ટિ-
હિન વચ્ચે ફર્ક છે,
માત્ર નજરનો.

Source: http://jonfraser.co.uk/Made-in-the-Dark

વેપારમાં જે ‘દિ’ વાળે…એમની થાય દિવાળી <~|)

Sunrise-Twilight

વ્યવસાયની, કેરિયરની કે લાઈફની ચકમક પર ચમકતાં, ચમકી રહેલા અને ચમકવા મથતા સર્વે સાહેબો, દોસ્તો, મિત્રો, ભાઈઓ, બહેનો, સખીઓ,        

એક રિક્વેસ્ટ આવી હતી. “મુર્તઝાભાઈ, હોળી પર તો વેપારના રંગોવાળી બ્લોગ-પોસ્ટ લખી તમે અમને રંગી નાખ્યા હવે દિવાળી પર પણ વેપારના પહેલુંને લઇ એની પર પ્રકાશ પાડો તો ખરા

ચેલેન્જ તો આવી. ને મને વિચાર કરતો મૂકી ગઈ. તહેવારોના આ રાજાની ભવ્યતાને વેપાર સાથે શી રીતે સાંકળી લઉં? એટલે હાથમાં ખાલી કોડિયુ લઈને શબ્દો શોધવાની શરૂઆત કરી. પણ ચિનગારી કોઈ ભડકે તો ને?

એટલા માટે કે…દિવાળી, દીપાવલી, દીપોત્સવી કે બીજા કોઈ પણ સર્વનામથી તેને બોલાવો તો પણ આ ‘લાઈટ’ના તહેવારનું મહત્વ હંમેશા ‘ભારે’ જ રહેવાનું છે. 

બોસની બૂમાબૂમ, સપ્લાયર્સની સતામણી સાથે અસંતુષ્ટ ગ્રાહકોની ગરમાગરમી વચ્ચે મગજ સલામત અને ક્રિયેટિવ રાખવું એ ફટાકડાંના બોક્સને આગથી કે ચિનગારીથી પણ સલામત રાખવા બરોબર છે. ઘણી બાબતો આપણા હાથમાં નથી હોતી…સરકતી જાયે રુખ સે નકાબ..આહિસ્તા આહિસ્તા !

જેમ ટેન્શન દૂર કરવા માટે એન્ટી-ટેન્શન્સની ગોળીઓનું પેકેટ પણ હાજર જ હોય છે તેમ હાથમાં કાયમ રાખી શકાય એવી તાકાતનું નાડું આપણને જન્મતાની સાથે જ મળી ચુકયુ છે.. પણ હાય રે કિસ્મત…ઉતાવળે એ જ ઢીલું રહેતું હોય છે. એવું મને પણ થયું. નજીકમાં જ નાનકડો દિવો સળગી રહ્યો હતો ને મને ‘લાઈટ’ થોડીવાર પછી દેખાણી !

આ નાનકડો દીવડો એટલે મને ગમતો એક એવો માણસ જેમને હું એમને સંત પુરુષ તો નહિ કહું. કેમકે એમણે એવું કહેવા મનાઈ હુકમ ફરમાવ્યો છે. આવું એટલા માટે કે એ ન તો એ કોઈ કથા કરે છે યા પ્રોફેસરી. કવિતા એમને ગમે ખરી પણ હાથમાં થેલો ક્યારેય ન ભરાવેલો.

લાખો-લાખોની કમાણી કરી હોય અને થોડાં વધારે લાખો દાન-ધરમમાં ખર્ચી નાખ્યા હોય તે પછી પણ એ વ્યક્તિ રહી છે જ સાવ સીધી સાદી. તમે કાં તો ૨૦૦-૩૦૦ પાનાંની કોઈક મોટિવેશનલ બૂક વાંચી લ્યો યા પછી ૨૦-૩૦ મિનિટ્સ એમની પાસે જઇ બેસી આવો…..બંને એક સરખું કામ થઇ જાશે. ચોઈસ ઇઝ અવર્સ.

સવાલના જવાબ આપવામાં મોં કરતા એમનો હાથ વધારે ચાલે. એનો અર્થ એમ કે… દા.ત. પૂછીએ કે “બાબજી ! ફોર્ચ્યુન મેગેઝિનનો લેટેસ્ટ અંક આવ્યો છે?” ત્યારે જવાબ કહેવાને ‘હા’ બોલવાને બદલે સીધો હાથમાં થમાવી દે.

યા પછી “સાહેબ ! સંસ્થાની મિટિંગના ગેસ્ટ તરીકે આપ આવી શકશો?” તો જવાબમાં માત્ર “પ્રોગ્રામ બોલો’ સાંભળવાની ટેવ રાખવી પડે. (એક તો એ યાદ નથી આવતું કે તેઓ ગુસ્સે કઈ સાલમાં થયા ‘તા?)

એટલે હવે એમને એક સત્પુરુષ કહેવામાં મને ન તો એમની પરવાનગીની જરૂર છે ન મનાઈની….

થોડાં અરસા અગાઉ એમને પૂછી આવ્યો “અંકલ ! દિવાળી નિમિત્તે વેપારને લગતા એવા કેટલાંક પોઈન્ટસ જોઈએ છે. જે સીધાં હોય અને સાદા હોય. આપી શકો?” –

કોફી કપ પીવાના ૧૫ મિનિટ પછી એમની જૂની ડાયરીમાં ગાંધી-છાપ અક્ષરો મને ઉકેલવા પડ્યા ત્યારે ધમાકેદાર ‘ક્રેકર્સ’ બહાર આવ્યા છે. વાંચ્યા બાદ લાગશે કે એનો અમલ કર્યા પછી કેવો દિ’વળે છે. જોબ મુક્યા પછી મારા દિ’ એમાંના કેટલાંક તારલાંઓને લીધે ઘણાં ફરી ગયા છે.

ચલો હવે જરા જોઈ તો લઈએ કે એમની સચવાયેલી નોંધના તારલાઓઓ હવે અહીં કેવા ચમકી રહ્યાં છે…. 

  • આજથી વેપાર સાથે જોડાયેલા કોઈક એકને ફક્ત એક કામ માટે પણ ઉપયોગી થઈશ. ભલે પછી એમની પાસે કાંઈ પણ ના હોય.
  • આજથી મારા ગ્રાહકોને ‘થેન્ક્યુ’ અને ‘માફ કરશો’ શબ્દોનો ઉપયોગ (ગઈકાલ કરતા) વધુ કરીશ.
  • આજથી મારી જાતને મારી પ્રોડક્ટ/ સેવા માટે થોડી વધુ કિંમતી બનાવીશ. જો એમ કરીશ તો જ મારી કસ્ટમર-સર્વિસ કિંમતી બનશે. (કોઈ શક?)
  • આજથી વેપારમાં કોઈ મુશ્કેલી આવશે તો એને મારી તાકાત કરતા નાની બનાવી દઈશ. (સરફરોશીકી તમન્ના જાગી હૈ)
  • આજથી કમસેકમ ૩ ગ્રાહકોને (દિલથી) કોમ્પ્લીમેન્ટ્સ આપીશ. (મોબાઈલ કે ઈ-મેઈલના પૈસા ચાર ગણા વસૂલ થયા સમજો)
  • આજથી મારા માર્કેટમાં બનતા એવા ચમત્કારો પર નજર રાખીશ જેનાથી અત્યાર સુધી હું અજાણ રહ્યો હોઉં.
  • આજથી વેપારની સાથે સાથે મને ખૂબ ગમતા ક્ષેત્રની આવડતને બની શકે એટલી વધારે ઈમ્પ્રુવમેન્ટ કરવા મહેનત કરીશ. (પિયાનો વગાડવાનો બવ સોખ હતો?….પણ બાપા એ પીપૂડી અપાવી ને ચુપ કરી દીધેલો?- (જાવ શોધી લો કોણ એનો માસ્તર છે?)
  • આજથી પેલી જે કુટેવોએ મને જકડી રાખ્યો છે એમાંની એકને હરાવવાની વધુ કોશિશ કરીશ. (આમાં પાન-તમાકુ-બીડી-ટી.વી ના જેટલાં બંધુઓ અને બંધાણી હોય એ બધાં આવી ગયા એમ સમજી લેવાનું)
  • આજથી એવા ૨ કામો જરૂરથી કરીશ કે જે મારી આરામદાયકવૃતિને તોડી મને બહાર લઇ જાય.
  • આજથી મને આવતી કાલે બેહતર શું કરવું છે એ વિચારવા માટે કમસેકમ ૧૦-૧૫ મીનીટનો સમય એકાંતમાં ગાળીશ.
  • આજથી પેલા ઉંઘના શેતાનને વહેલી સવારમાં જ હરાવી દઈશ જે મને મોડા ઉઠાડવા માટે દબાવી દેતો હોય છે.
  • આજથી જમવામાં જે પણ બ્રેડ, રોટલી કે શાક મળ્યું છે એને ગનીમત સમજી જમતા-જમતા આભાર માનીશ. (પત્નીને કાંઈ પણ નહિ કહેવાની શરતે હોં)
  • આજથી જેણે મને આ દુનિયામાં રેહવાની સગવડ કરી આપી છે એવા મારા ‘ખુદના ખુદા’ સાથે એકાંતમાં થોડી પળો વીતાવીશ. (એક વાર ડેટિંગ તો કરી જોવા જેવી છે, યાર!)
  • આજથી દિવસ દરમ્યાન મેં કેટલું લણ્યું એના કરતાં કેટલું વાવ્યું એનું મૂલ્યાંકન કરીને ટેન્શન-ફ્રિ થઇ સુઇશ.

હવે તમે જ કહો ‘થોરામાં ઘન્નું’ કે’નારો આ મજ્જાનો માનસ એના એક્સપીરીયન્સ પરથી આવું સ્ટારિંગ કરે તો કોઈની મજાલ છે કે આપરો દિ’ બગાડી શકે? – ત્યારે આટલું બી ન્હ થઇ શકે તો ‘કોલાવરી ડી’ ગાયા કરવું જોઈએ, શું કો’ છ્ચ?

લ્યો ત્યારે…તમતમારે દેશી ભાવે ‘સાલ મુબારક’ કે’જો ને હું અરેબિકમાં ‘કુલ્લુ આ’મ વ ઇન્તા બા ખૈર વ તય્યેબિન’ કહીને ફકત વિદા થાઉં છું.  

થોડી હટકે, થોડી લચકે….આ તો ‘ટેસ્લા’ છે એ જાણ!

Tesla-Logo (c) Tesla Motors (From SensetheCar.com)

અમેરિકા જેનું નામ.

હમેશાં, કાયમ, દર વખતે, જ્યારે જ્યારે કોઈક એને સતાવે છે. ત્યારે તેનું શયતાની સંતપણું સંતાડી શાંત હૂમલાખોર બની તેની દેશદાઝ દુનિયાને બતાવી દે છે. એવા ઘણાં ઉદાહરણો દિવસે દિવસે થોથાં બની (ઉ)ભરાઈ રહ્યા છે.

લેટેસ્ટમાં આજે ઓટો-ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં તેની હલચલ વિશે વાત કરવાનું મન થયું છે.

માન્યું કે આલ્ફા-રોમિયો, ક્રાઇસ્લર, બી.એમ.ડબલ્યુ, ફોર્ડ, ફિયાટ, ફેરારી, જગુઆર, મર્સિડીઝ, નિસ્સાન, તાતા, ટોયોટા, વોક્સવેગન, બ્રાન્ડ્સને ગાડીઓ કહો કે કાર….વર્ષોથી ચારેબાજુ દોડી રહી છે. હરીફાઈ કરતી અને કરાવતી રહી છે.

પણ છેલ્લાં ૨-૩ વર્ષથી એક અમેરિકન બ્રાન્ડ માર્કેટમાં આ બધાંની ધીમે ધીમે બામ્બુ મારવા મેદાનમાં આવી ગઈ છે. નામ છે. ‘ટેસ્લા.’ – વિજ્ઞાનના બંધુઓને વૈજ્ઞાનિક ‘નિકોલા ટેસ્લા’ની કથની વિશે થોડી ઘણી જાણકારી હોય. બસ એ જ નામનો ‘લાભ’ લઇ ઉધામા થઇ રહ્યા છે. (આ ‘લાભ’ની પાછળ રહેલી બીજી એક સંતાયેલી રસપ્રદ સ્ટોરી વિશે ક્યારેક વાત કરશું).

‘ટેસ્લા’ બ્રાન્ડ આપણને કદાચ નવી લાગી શકે પણ અમેરિકન્સ માટે એક પોપ્યુલર કાર તરીકે વિકસાવવામાં આવી રહી છે. મુખ્ય કારણ….છેલ્લાં ૫ વર્ષથી પણ વધારે જાપાનની નંબર ૧ ટોયોટાને મારવા માટે.

“અમારા જ દેશમાં કોઈક બીજા દેશની ગાડી….અગાડી કેમ રે’હ, હેં?!?!?

ટોયોટાનું બ્રાન્ડિંગ સર થયું ‘ઇકો-ફ્રેન્ડલી કાર માર્કેટમાં. એન્જીનથી લઇ, પેટ્રોલ, સ્પેશિયલ એસેસરીઝમાં ‘ઇકો-ફ્રેન્ડલી’ મુદ્દાને પકડી જાપાનીઓએ અમેરિકન્સના ખિસ્સાં પર ખાસ્સો હૂમલો કર્યો. ત્યારે ઊંઘતી ઝડપાયેલી જનરલ મોટર્સ જેવી બીજી આગળ પડતી બ્રાન્ડ્સને…પડતી જોવાનો વારો આવ્યો.

અને..ત્યાં જ ૨૦૦૩થી ધીમે ધીમે ‘ટેસ્લા’નું આગમન કરી દેવામાં આવ્યું. ટોયોટામાં હજુ બહુ વિકસિત ન થયેલો એક મુદ્દો પકડીને.- ‘ઈલેક્ટ્રીકલ’.

યેસ! આખી કારને સાવ ‘હટકે’ ઈલેક્ટ્રીકલ (વીજળીક) તરીકે વિકસાવવામાં આવી છે. ઘણી બાબતોમાં. જેમ કે દેખાવમાં (રૂપ-રંગમાં), એન્જિનમાં, પેટ્રોલને બદલે બેટરી-પાવરમાં, આંતરિક-ઓટોમેશનમાં….વગેરે વગેરે.  

પણ માર્કેટ હજુયે વધારે ગરમાગરમ થઇ રહ્યું છે. તેની કોઈ પણ ડીલરશીપ વગર વેચવાની સેલ્સ પદ્ધતિને લીધે…ડાઈરેક્ટ માર્કેટિંગ દ્વારા. જ્યારે દુનિયામાં વધુ ભાગની કંપનીઓ આડી થઇ વેચાણ કરી રહી છે. ત્યારે ટેસ્લાની આ નોન-ડીલરશીપ સિસ્ટમ ઘણી લોકપ્રિય થઇ રહી છે.

સિમ્પલી!…કોઈ મિડલમેન નથી એટલે ભાવ સીધેસીધો ઘટી ગયો છે.

વળી તેના ઇલેકટ્રીફાઈંગ રિ-ચાર્જિંગ સ્ટેશન, સ્પિડી કસ્ટમરસર્વિસ અને સેક્સી રિટેઈલ આઉટલૂકને જોઈ બીજી ઘણી કાર બ્રાન્ડ્સના પેટમાંથી ‘ઓઈલ’ રેડાઈ રહ્યું છે.

કાંઈ નથી સૂઝતું તો અમેરિકન કાર એસોસિએશનનો સહારો લઇ દુનિયાની બીજી બ્રાન્ડ્સે તેની પર કેસ ઠોકી દીધો છે. એવું કહી ને…

સાલું અમે વર્ષોથી ડીલર્સ સાથે વેચાણ કરી રહ્યાં છે, ને તું કોણ વળી નવી આવી કે સાવ અલગ નિયમો બનાવી ‘ધંધો’ કરી રહી છે. ચાલ તારા કપડાં ઉતાર અને અમને જણાવ કે તને કઈ રીતે વેચાવું’ છે. નહીંતર અમે તને માર્કેટમાં જીવવા નહિ દઈએ.

કાર સાથે વાતાવરણ પણ ગરમ છે. જોઈએ હવે ‘હટકે’ બાબતમાં કોણ વધુ લટકે છે.

સફળતા તેને મળવાની છે જેણે કાંઈક અલગ કરી આવ્યું છે.